Samotność, poczucie odrzucenia, wyobcowanie, poczucie braku celu, brak bliskich osób dookoła, ból i choroby – to wszystko może sprawić, że osoba starsza zacznie częściej sięgać po alkohol. Na początku motywacją jest chęć walki z bezsennością, redukcja bólu. Później alkohol staje się celem samym w sobie. Czy alkoholizm u emerytów to poważny problem?

Z badań przeprowadzonych przez Katedrę Medycyny Społecznej i Zapobiegawczej, Uniwersytetu Medycznego w Łodzi wynika, że połowa (50,6%) osób po 65 roku życia spożywa alkohol (z różną częstotliwością). Spora część wybiera alkohole mocne (40%), co trzecia osoba pije wino (31%), a co piąta piwo (18%).

Wśród pijących seniorów, 77% pije przynajmniej raz w tygodniu. Szacuje się, że 20% z nich pije na tyle często, że można mówić o uzależnieniu.

Dlaczego emeryt pije?

Przejście na emeryturę dla wielu osób bywa szokiem. Brak konieczności chodzenia do pracy z jednej strony może być ulga, z drugiej sprawia, że poszczególne dni stają się do siebie podobne, a czas, którego dotąd brakowało, nagle zaczyna ciążyć. O ile w wielu krajach zachodnich, emerytura to czas, w którym osoba starsza może wreszcie zająć się sobą – rozwijać hobby, podróżować, spotykać się ze znajomymi, w Polsce to czas gwałtownego spadku jakości życia. Nawet jeśli zdrowie nadal pozwala na eksplorację świata, najczęściej nie ma na to środków finansowych. Życie staje się często bezbarwne, miałkie i samotne. Stan ten, wraz z upływem lat się pogłębia. Pojawiają się stany depresyjne. Dla wielu emerytów sposobem na poprawę nastroju i radzenie sobie z codziennością staje się alkohol.

Łatwość uzależnienia się seniora

W starszym wieku, organizm gorzej radzi sobie z trawieniem alkoholu. Człowiek szybciej się upija i staje się bardziej podatny na alkohol. Uzależnienie przebiega szybciej. Szczególnie narażone są kobiety, u których wyraźny spadek masy mięśniowej i wzrost tkanki tłuszczowej sprawiają, że poziom alkoholu utrzymuje się dłużej.

Trudności z diagnozą alkoholizmu u osób starszych

Dużym problemem jest to, że nadużywanie alkoholu przez osoby starsze często pozostaje nierozpoznane. Po pierwsze, bardzo często osoby te piją w samotności. W odróżnieniu od osób młodych czy w wieku średnim, dla których alkohol jest elementem życia społecznego, seniorzy piją wtedy, kiedy nie mogą zasnąć, kiedy czują się samotni, zapomniani, niepotrzebni. Nikt ich wtedy nie widzi i nie słyszy. Nikt nie zauważa, że sięgają po kieliszek.

Po drugie, alkoholizm osób starszych jest spokojny. Pod wpływem alkoholu senior może szybciej zasnąć, nie myśleć o codziennych problemach. Nie ma tu agresji, burd, awantur czy zachowania typowego dla niekontrolującego się alkoholika. Rodzina nie zauważa często, że dziadek wypił już trzy szklaneczki whisky przed snem i czynność tę powtarza codziennie.

Po trzecie, rodzina często wypiera fakt nadużywania alkoholu przez seniora. Nie chce widzieć tego, że zaczyna on pić coraz więcej, nie chce wierzyć w to, że 80-latek, który całe życie stronił od alkoholu, nagle pije codziennie. Często też nie postrzega się tego jako problem. Częste stwierdzenia rodziny to np. „a niech się napije, cóż je w życiu zostało” lub „przynajmniej będzie spał”. Bywa, że rodzina mieszkając pod jednym dachem z seniorem, wspiera nadużywanie przez niego alkoholu, bo dzięki temu, senior jest „mniej męczący”.

Niebezpieczeństwo nadużywania alkoholu przez seniora

Tymczasem, przyjmowanie alkoholu przez osoby starsze jest podwójnie niebezpieczne. Osoby w podeszłym wieku zażywają wiele leków, które wraz z alkoholem tworzą niebezpieczną dla zdrowia mieszankę. Leki na cukrzycę, choroby serca, dnę moczanową, wraz z alkoholem mogę skutkować poważnymi problemami zdrowotnymi. Objawy niewydolności serca czy innych chorób się pogłębiają, potęgując dolegliwości seniora.

W efekcie osoba starsza czuje się gorzej, jej nastrój ulega obniżeniu i w efekcie sięga ona ponownie po alkohol. To błędne koło powoduje poważne problemy zdrowotne i może owocować przedwczesną śmiercią chorego.

Leczenie alkoholizmu u seniorów

Terapia uzależnionego seniora jest trudna. Jego motywacja do wyjścia z nałogu bywa niska. Bardzo często pozbawiony jest wsparcia otoczenia, na problem alkoholizmu nakładają się zaburzenia poznawcze i depresyjne. Jednocześnie nieleczony alkoholizm bardzo mocno skraca długość życia seniora.

Programy terapeutyczne dla seniorów powinny być przystosowane do ich szczególnych potrzeb – w szczególności częstszych stanów depresyjnych, pojawiających się zaburzeń poznawczych oraz współistniejących chorób. Wybierając ośrodek terapeutyczny dla uzależnionego seniora, warto zwrócić uwagę na to, czy ośrodek ma doświadczenie w terapii osób starszych i stworzył program przystosowany do pomocy uzależnionym emerytom.

Alkoholizm u osób starszych
Oceń ten wpis