Mówiąc o uzależnieniu, zazwyczaj mamy na myśli przyjmowanie substancji jednoznacznie uznawanych za szkodliwe: narkotyków, nikotyny czy alkoholu. Często zapominamy, że podobnie destrukcyjny wpływ na nasze zdrowie i życie mogą mieć środki, które w zamierzeniu miały je poprawić, czyli leki.

czym jest lekomania
Czym jest lekomania? Najprościej można scharakteryzować ją jako chorobę spowodowaną przez nadużywanie specyfików medycznych. Problemem może być również nieprawidłowe przyjmowanie medykamentów, np. używanie ich bez wskazań zdrowotnych, stosowanie ich przez osoby uzależnione od innych substancji (np. alkoholu czy narkotyków) lub przyjmowanie przewlekłe, bez wyraźnego planu leczenia lekomanii (okres zażywania leków powinien być z góry określony).

Przyczyny epidemii lekomanii nie są znane

Przyczyny epidemii rozwoju uzależnienia od leków w społeczeństwie wciąż nie zostały jednoznacznie określone. Zależność wywołują farmaceutyki różnego rodzaju, np. leki nasenne i uspokajające, środki przeciwbólowe, przeciwdepresyjne, suplementy diety, substancje odchudzające oraz środki dopingujące. W wielu z nich znajdują się substancje uzależniające z różnych grup chemicznych. Do najważniejszych z nich należą: opioidy, barbuturany oraz benzodiazepiny.

Ważne jest, by lekarz poinformował pacjenta o ryzyku wystąpienia lekozależności oraz o tym, jak szybko konkretna substancja może wywołać uzależnienie. Pod niektórymi względami leki psychotropowe przypominają inne substancje psychoaktywne: powodują bowiem duże zmiany w funkcjonowaniu psychicznym oraz fizycznym. Nagłe przerwanie kuracji skutkuje więc objawami abstynencyjnymi.

Psychiczne uzależnienie od leków

Kolejnym podobieństwem lekozależności do innych uzależnień jest fakt, że schorzenie to ma dwa komponenty: psychiczny oraz fizyczny. Uzależnienie psychiczne wiąże się z podwyższonym poziomem lęku i w efekcie sięganiem po substancję w sytuacjach stresowych. Lek staje się dla chorego remedium na rozmaite problemy osobowościowe, np. nieśmiałość (po przyjęciu środka dana osoba „wyluzowuje się” i nie odczuwa tak silnego wstydu w sytuacjach społecznych), napięcie psychiczne (wzięcie leku łagodzi tego typu stany i przynosi ulgę). Z czasem mogą wystąpić zaburzenia w sferze psychicznej – zwiększona tolerancja na medykament może zafundować uzależnionemu takie objawy jak: silne stany lękowe, natręctwa, bezsenność, depresja, nerwica czy problemy z koncentracją.

Fizyczne uzależnienie od leków

Zależność fizyczna wiąże się zaś z narastającym „głodem” leku. Tolerancja na substancję rośnie, powodując potrzebę przyjmowania coraz większych dawek, dzięki którym chory może względnie normalnie funkcjonować (przedmiot nałogu uśmierza dyskomfort psychiczny oraz ból rożnych części ciała). Do objawów zwiększenia tolerancji należą: drżenie rąk i ciała, migreny, bóle mięśni i brzucha, zaburzenia widzenia, zaburzenia ze strony układ pokarmowego (biegunki, zaburzenia żołądka i jelit, zaburzenia wątroby i dróg żółciowych, wymioty), halucynacje, omdlenia, drgawki, zaburzenia nerek i dróg moczowych, zwiotczenie mięśni, zaburzenia skóry, zaburzenia miesiączkowe, zaburzenia układu nerwowego (ból i zawroty głowy, dezorientacja, nerwowość, stany splątania), a także wiele innych.
lekomania objawy

Wszyscy użytkownicy leków o potencjale uzależniającym mogą być narażeni na wystąpienie tego zgubnego nałogu. Stopień ryzyka jest jednak zróżnicowany. Największe prawdopodobieństwo uzależnienia występuje u osób:

– uzależnionych od innych substancji psychoaktywnych, np. alkoholu czy narkotyków,

– cierpiących na nerwicę, stany lękowe, depresyjne lub zaburzenia snu,

– po 50. r.ż.,

– kobiet,

– samotnych, pozbawionych wsparcia społecznego.

Inne czynniki sprzyjające lekozależności to:

– szybkie tempo życia,

– upowszechnienie wiedzy o lekach (w tym wszechobecne reklamy różnych medykamentów),

– pojawienie się (na rynku lub w otoczeniu) nowych, efektownych, tanich i łatwo dostępnych środków

psychotropowych, oferujących możliwość chemicznego „odcięcia się” od przykrego uczucia stresu,

– poczucie przynależności do grupy i ślepe naśladownictwo,

– wzrost tolerancji społeczeństwa dla osób uzależnionych.

Objawy lekomanii

Rozpoznanie lekomanii nie jest łatwe, zwłaszcza, że osoby chore na ogół nie przyznają się do nadużywania leków, a także potrafią dobrze się z nim kryć. Powinny nas zaalarmować objawy takie jak:

– negatywne zmiany dotyczące osobowości,

– zobojętnienie emocjonalne,

– silna koncentracja na zdobywaniu leku, a także dążenie do przyjmowania coraz większych jego dawek,

– trudne do pokonania pragnienie przyjmowania środka,

– degradacja społeczna,

– upośledzenie zdolności psychomotorycznych.

Leczenie lekomanii

Leczenie lekomanii jest trudne, jednak rozpoczęte odpowiednio wcześnie, pozwala na całkowite zerwanie z tym niebezpiecznym nałogiem. Wygląda ono podobnie do terapii innych uzależnień i polega przede wszystkim na stopniowym odzwyczajaniu organizmu pacjenta od substancji leczniczych. W trakcie leczenia lekomanii trzeba liczyć się z pojawieniem się objawów tak zwanego zespołu abstynencyjnego (do których należą: niepokój, lęk, podniecenie, zaburzenia snu i objawy wegetatywne). Nawet po wystąpieniu tych nieprzyjemnych skutków, pod żadnym pozorem nie należy jednak przerywać terapii lekozależności. Odpowiednio przeprowadzone leczenie daje szansę na uwolnienie się od uzależnienia od leków, a także polepszenie stanu somatycznego: poprawienie pamięci, zmniejszenie uczucia drażliwości, wyeliminowanie agresji oraz chwiejności nastrojów.

Czym jest lekomania?
4.9 (97.33%) 15 głosów