Uzależnienie to bardzo groźna choroba, której nie należy bagatelizować. Jedną z najważniejszych rzeczy, które determinują skuteczne leczenie, jest jej jak najszybsze rozpoznanie i prawidłowa diagnoza. Jakie sygnały obecne u naszych bliskich powinny nas zaniepokoić? Po czym poznać, że ktoś z naszego otoczenia wpadł w sidła nałogu?

 

Ośrodek Terapii Wiosenna, Uzależnienie, Jak rozpoznać

 

Często wydaje nam się, że alkoholik, narkoman czy seksoholik to osoba, po której z daleka widać, że ma problemy natury psychologicznej. Rzeczywiście, na zaawansowanym etapie choroby można już zauważyć liczne oznaki destrukcji całego życia, w tym fizyczne zaniedbanie. Jednak zanim to nastąpi, musimy polegać na znacznie bardziej subtelnych przesłankach. Warto pamiętać, że im szybciej zwrócimy uwagę na problem i doprowadzimy do prawidłowej diagnozy oraz skorzystania z profesjonalnej pomocy, tym większa szansa na to, że osobie uzależnionej uda się wrócić do względnie normalnego funkcjonowania.

Uzależnienie (nałóg) to postępujący proces chorobowy polegający na zdominowaniu psychiki, a często również fizjologii człowieka przez pragnienie zażycia substancji psychoaktywnej bądź wykonania czynności uznawanej za nagradzającą. W początkowym etapie używanie środków uzależniających jest źródłem satysfakcji (wynikającej z pobudzania obszarów mózgu odpowiedzialnych za odczuwanie przyjemności), ale podczas dalszych faz rozwoju choroby człowiek zaczyna potrzebować ich do normalnego funkcjonowania, natomiast abstynencja powoduje ogromne cierpienie. Innymi słowy: w miarę rozwoju uzależnienia przechodzi się od używania dla przyjemności do używania w celu uniknięcia przykrości.

Choć wszystkie uzależnienia opierają się na podobnych mechanizmach i mają wiele wspólnych cech, sposoby ich rozpoznawania mogą nieco różnić się od siebie. Ogólnie diagnoza polega na stwierdzeniu występowania co najmniej trzech objawów w ciągu ostatniego miesiąca. Do tych charakterystycznych symptomów należą:

  • silne, natrętne pragnienie czy wręcz przymus zastosowania środka (tzw. głód alkoholowy, narkotyczny itd.);
  • utrata kontroli nad momentem rozpoczynania i zakończenia używania, a także ilości zażywanego środka (czynności);
  • pojawienie się objawów abstynencyjnych po odstawieniu. Są one charakterystyczne dla danej substancji – łączy je to, że są bardzo nieprzyjemne. Zespół abstynencyjny może mieć różne natężenie, jednak zawsze prowadzi do poszukiwania substancji w celu zniesienia dolegliwości;
  • rozwój tolerancji, czyli konieczności stosowania coraz większych dawek dla uzyskania tego samego efektu lub zmniejszenie satysfakcji po zastosowaniu takiej samej dawki (niektórzy narkomani są w stanie przyjmować dawki heroiny, które wielokrotnie przewyższają dawkę śmiertelną!);
  • koncentrowanie uwagi na czynnościach związanych z przyjmowaniem, utrata dotychczasowych zainteresowań, wejście w nowe środowisko, przyjęcie odmiennego stylu życia, porzucenie bądź ograniczenie aktywności społecznej, zawodowej lub rekreacyjnej z powodu stosowania środka;
  • przeznaczanie większości czasu na pozyskanie i używanie substancji lub odzyskiwanie równowagi po konsumpcji;
  • uporczywe przyjmowanie substancji pomimo świadomości szkodliwych następstw, wystąpienia problemów zdrowotnych, degradacji społecznej;
  • nieudane próby zachowania abstynencji;
  • racjonalizacja, czyli wymyślanie pretekstów i powodów, dla których stosowanie środka jest konieczne, obwinianie otoczenia i usprawiedliwianie siebie.

Wszystkie nałogi w dużym stopniu pasują do powyższego opisu, jednak każdy z nich wiąże się z charakterystycznymi dla siebie oznakami oraz zachowaniami, na które warto zwrócić uwagę.

 

Ośrodek Terapii Wiosenna, Uzależnienie, Jak rozpoznać

 

Uzależnienie od komputera lub/i internetu możemy rozpoznać po stwierdzeniu następujących objawów:

  • dana osoba korzysta z komputera codziennie i spędza przy nim większość dnia (a nawet nocy),
  • korzystanie z sieci jest dla niej sposobem na relaks oraz rozładowanie negatywnych emocji,
  • jest poirytowana i niespokojna, kiedy dostęp do urządzeń elektronicznych/internetu jest niemożliwy,
  • zaniedbuje życie towarzyskie, rodzinne, dotychczasowe zainteresowania, sen itp.,
  • podejmuje próby ograniczenia ilości czasu spędzanego przed ekranem (zazwyczaj kończą się one porażką).

 

Inne często występujące uzależnienie behawioralne – seksoholizm daje symptomy takie jak:

  • nagminne zdrady,
  • kompulsywne oglądanie pornografii oraz masturbacja,
  • korzystanie z czatów erotycznych, nawiązywanie kontaktów seksualnych przez internet,
  • prowadzenie podwójnego życia: spotykanie się z wieloma partnerami, ukrywanie swojego życia prywatnego przed bliskimi,
  • nieustanne poszukiwanie nowych doznań erotycznych,
  • poczucie winy, wstyd, negatywne emocje w stosunku do siebie samego.

 

Alkoholizm charakteryzuje się zachowaniami i odczuciami takimi jak:

  • przymus picia, czyli tzw. głód alkoholowy (pozbawienie dostępu do trunków skutkuje silną irytacją, dana osoba poszukuje kolejnych pretekstów do picia, jej myśli koncentrują się wokół nałogu),
  • picie pomimo pojawiających się strat (problemów zdrowotnych, kłopotów w pracy, konfliktów z bliskimi, zaniedbywania swoich obowiązków itp.),
  • zmiana tolerancji (coraz większe dawki są potrzebne do osiągnięcia tego samego efektu),
  • zaniedbywanie dotychczasowych zainteresowań,
  • upośledzenie kontroli nad ilością, czasem lub intensywnością picia.
Czy to uzależnienie? Jak rozpoznać nałóg
3.7 (73.33%) 3 głosów