Dużą część naszego społeczeństwa stanowią osoby, które wychowywały się w rodzinach osób uzależnionych. Rodzic nadużywający alkoholu ma bardzo destrukcyjny wpływ na kształtującą się psychikę swojego dziecka. U większości młodych ludzi doświadczających tego typu problemów rozwija się syndrom DDA, powodujący psychologiczne zamknięcie oraz utrudniający im kontakt z innymi ludźmi.

Wbrew zarzutom niektórych, DDA nie mają na celu usprawiedliwienia wszystkich swoich wad i porażek za pomocą trudnego dzieciństwa. Gromadzą się, udzielają sobie nawzajem wsparcia i poddają się terapii, by zrobić coś zgoła przeciwnego: wziąć odpowiedzialność za swoje funkcjonowanie i nauczyć się przeżywać rozmaite sytuacje z pozycji dorosłej, dojrzałej osoby, a nie, jak dotychczas, zranionego dziecka. Chcą zacząć „żyć swoim życiem”, zamiast od nowa przeżywać krzywdy, których doznali w dzieciństwie.

kim jest dda
Dzieci alkoholików nie rozwijają się tak samo, jak ich rówieśnicy dorastający w zdrowych, przystosowanych rodzinach. Z powodu nieprawidłowego funkcjonowania systemu rodzinnego doświadczają złożonych, różnorodnych problemów związanych z ich życiem emocjonalnym, kontaktami interpersonalnymi oraz radzeniem sobie w trudnych sytuacjach. Kłopoty te wypływają z negatywnego nastawienia do siebie, a także otoczenia, postrzeganego jako wrogie, zagrażające, pełne ludzi, którym nie należy ufać. Odczucia te wiążą się zaś z cierpieniem, a także niskim poczuciem własnej wartości, zależnym od opinii innych osób.

Przyczyny syndromu DDA

Syndrom DDA opisywany jest jako zespół cech osobowości, które kształtują się w dziecku (a następnie w dorosłej osobie) na skutek dorastania w rodzinie, w której przynajmniej jedno z rodziców było uzależnione od alkoholu. Charakterystyki te utrudniają adekwatny, bezpośredni kontakt z teraźniejszością i powodują psychologiczne zamknięcie się w traumatycznej przeszłości. Dorosłe Dzieci Alkoholików przeżywają i interpretują aktualne wydarzenia przez pryzmat bolesnych doświadczeń z najmłodszych lat życia. Są to destrukcyjne schematy, powodujące wiele zaburzeń w kontakcie z samym sobą oraz z innymi (szczególnie tymi, z którymi pacjent pozostaje w bliskich związkach).

Wśród przyczyn występowania syndromu DDA wymienić można:
– dużą ilość traumatycznych doświadczeń,
– chaos i nieprzewidywalność zdarzeń i zachowań dorosłych,
– stałe napięcie, życie w przewlekłym stresie,
– cierpienie,
– niezaspokajanie potrzeb i zaniedbania rozwojowe,
– brak oparcia, odrzucenie i opuszczenie,
– zagrożenie i przemoc domową,
– nadużycia seksualne,
– brak spójnych norm i wartości,
– wstyd,
– niepełny przebieg procesu rozwoju więzi,
– brak granic,
– lekceważenie i ośmieszanie w wychowaniu,
– życie w tabu, zaprzeczaniu i iluzji,
– izolację i brak bliskości.

Objawy DDA – jak je rozpoznać?

Jak rozpoznać objawy syndromu DDA? Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na to, jak długo utrzymują się trudności. Smutek i frustracja, które można określić jako chwilowe, pojawiające się sporadycznie i niepogarszające ogólnej jakości życia, raczej nie powinny wzbudzić naszego niepokoju.
Osoby, które wychowywały się w rodzinie z problemem alkoholowym, powinny jednak zwrócić uwagę na takie objawy jak:

– lęk przed zmianami,
– niska samoocena,
– poczucie osamotnienia,
– przeżywanie silnych lęków, pomimo braku rzeczywistych zagrożeń,
– trudności w relacjach z osobami, które cieszą się autorytetem (np. przełożonymi w pracy),
– lęk przed odrzuceniem,
– brak akceptacji siebie,
– problemy ze stworzeniem udanego związku oraz trwałej przyjaźni,
– ukrywanie emocji,
– silna potrzeba kontrolowania siebie i innych,
– niezdolność do zachowań spontanicznych,
– drażliwość,
– smutek,
– problemy z koncentracją,
– poczucie pustki,
– nadmierne zamartwianie się o przyszłość,
– przekonanie o samowystarczalności.

objawy dda

Jak sobie radzić z DDA?

Jeśli kilka z wymienionych wyżej objawów utrzymuje się przez dłuższy czas, utrudniając efektywne funkcjonowanie w życiu, warto zgłosić się do instytucji zajmującej się problemami DDA lub na terapię psychologiczną. Większość Dorosłych Dzieci Alkoholików doświadcza różnego rodzaju problemów psychologicznych i emocjonalnych. Rzadko trafiają do terapeuty, by leczyć syndrom DDA. Najczęściej dopiero w gabinecie dowiadują się, że u podłoża trudności będących ich udziałem leży dorastanie w dysfunkcyjnym systemie rodzinnym. Wielu z nich leczy się z nawracającej depresji lub nerwicy.

Są również tacy, którzy zgłaszają się do psychologa, skarżąc się na pustkę emocjonalną. Mówią: „nic nie czuję” lub „wszystko mi się układa: mam kochającą rodzinę i dobrą pracę, a jednak wciąż powraca do mnie nieuzasadniony lęk, że to wszystko stracę”. Dziecko w rodzinie alkoholowej doświadcza mieszanki bardzo silnych uczuć, z którymi jeszcze nie potrafi sobie radzić. Zwykle pozostaje z nimi samo, gdyż zdrowy rodzic zajęty jest zmaganiem się z alkoholizmem uzależnionego. Wiele dzieci uczy się wówczas zamrażać własną reakcję emocjonalną, tak jakby jej nie było. Dbają o to, by na zewnątrz nie było widać targających nimi uczuć. Uczą się, że lepiej ich nie doświadczać, gdyż emocje są bolesne i przeszkadzają w działaniu.

Takim osobom terapia jest niezbędna do tego, by przeszłość nie wpływała w zbyt dużym stopniu na teraźniejszość. Innymi słowy: by nie reagowały na to, co się dzieje tak, jak reagowały kiedyś. Uczą się, jak patrzeć na świat bez lęku, złości, bezsilności i poczucia krzywdy. Nabywają również umiejętność innego traktowania samych siebie – odzyskują godność, uznają ważność swoich potrzeb oraz uczuć i uczą się je rozpoznawać.

Kim jest DDA?
4.9 (98%) 10 głosów