Osoby, które przepuszczają majątek na grę w lotto lub promocyjne SMS-y mają duży problem. Uzależnienie od hazardu nie daje fizycznych objawów, w przeciwieństwie do alkoholizmu czy narkomanii. Nie oznacza to jednak, że należy je ignorować, prowadzi bowiem do równie destrukcyjnych zmian w życiu chorego.

Niewinne początki hazardzisty

Uzależnienie od hazardu charakteryzuje się bardzo niewinnymi początkami. Dochodzi do jednej próby: pierwszego wysłanego SMS-a, pierwszej gry na automacie, pierwszego telefonu. Kolejne razy również wyglądają niegroźnie, dopóki nie przerodzą się w niepohamowany ciąg. Podobnie jak w przypadku innych uzależnień, hazardzista nie zdaje sobie sprawy z powagi sytuacji. Wydaje mu się, że gdyby tylko chciał, z łatwością przerwałby granie. Ale nie chce – u źródeł zainteresowania hazardem leży bowiem chęć poprawienia swojej sytuacji materialnej lub podwyższenia adrenaliny.
Mechanizmy uzależnienia od hazardu
Szczególne niebezpieczeństwo stwarzają ogólnie dostępne automaty oraz konkursy telefoniczne i SMS-owe. Kuszą łatwymi pieniędzmi, zadając banalne pytania. Każde zwycięstwo (choć te zdarzają się rzadziej niż przegrane) utwierdza w wierze w kolejne sukcesy. Udowodniono zresztą, że już samo oczekiwanie na wygraną stanowi pozytywny bodziec. A co za tym idzie – nawet pieniądze, które jej nie przyniosą, są uważane za dobrze wydane.

Przeważnie hazardzista jest „na minusie” – przegrywa coraz większe sumy, a bardzo rzadko ma okazję się „odegrać”. Gotówki ubywa, aż w końcu dochodzi do przegrania wszystkich oszczędności. Jednak gracz nie potrafi już porzucić kosztownej rozrywki. Dochodzi u niego do zaburzeń w zakresie kontroli
nad popędami. Podobnie jak w przypadku innych uzależnień (np. od narkotyków lub alkoholu), hazard zaczyna rządzić nie tylko życiem chorego, ale również jego bliskich. Nałogowiec zaniedbuje swoje obowiązki i zobowiązania natury społecznej, rodzinnej i zawodowej. Pomimo takich negatywnych konsekwencji jak zadłużenie, rozpadające się życie rodzinne lub utrata pracy, uzależniony wciąż przejawia przewlekłą i nasilającą się skłonność do hazardu.

Kolejnym podobieństwem między uzależnieniem od hazardu (czynności) a tym od środków psychoaktywnych jest złożoność przyczyn. Wpływ na rozwinięcie się nałogu mają: czynniki biologiczne, psychologiczne, duchowe i społeczne (środowiskowe). Wśród czynników biologicznych ważną rolę odgrywa wyjściowo niski poziom serotoniny, który zwiększa ryzyko rozwoju patologicznego hazardu. Zaobserwowano też, że osoby przyjmujące niektóre leki działające na układ dopaminergiczny, a stosowane w chorobach związanych z niedoborem dopaminy (np. choroba Parkinsona czy „zespół niespokojnych nóg”), mają większe skłonności do uprawiania hazardu. Potwierdza to rolę dopaminy („hormonu szczęścia”) w rozwoju patologicznego hazardu.

Skłonności do hazardu mogą być dziedziczne

Skłonność do patologicznego grania bywa również dziedziczona genetycznie. Wykazano, że dzieci nałogowych hazardzistów są ok. 2-4 razy bardziej narażone na wystąpienie podobnych problemów. Jakie czynniki i zdarzenia dodatkowo zwiększają szansę na rozwinięcie się uzależnienia? Najczęściej wymienia się:

– przypadkową dużą wygraną,

– skłonność do innych uzależnień,

– tendencję do zachowań impulsywnych,

– uzależnienia w rodzinie,

– brak umiejętności radzenia sobie ze stresem lub innymi negatywnymi emocjami,

– utrzymujący się przez dłuższy czas obniżony nastrój,

– samotność,

– poczucie pustki i nudy,

– problemy finansowe,

– dostępność różnego rodzaju gier (większe możliwości uprawiania hazardu),

– odczuwanie pobudzenia (podniecenia) podczas grania.

Jak rozpoznać uzależnienie od hazardu?

Osoba cierpiąca na uzależnienie czynnościowe (nałogowy hazard, seks, zakupy, uprawianie sportu itd.) prezentuje liczne objawy klasycznego (chemicznego) uzależnienia. Powtarzająca się i uznawana za konieczną sekwencja zachować w tym wypadku również prowadzi do zaburzenia życia
społecznego, rodzinnego i zawodowego. Aby rozpoznać patologiczne granie, należy stwierdzić następujące objawy:

1. Niezdolność oparcia się impulsom popychającym do określonego zachowania.

2. Poczucie narastającego napięcia pojawiającego się tuż przed rozpoczęciem zachowania.

3. Przyjemność i ulga doświadczane podczas wykonywania zachowania.

4. Poczucie utraty kontroli podczas wykonywania zachowania.

5. Obecność przynajmniej pięciu spośród poniższych kryteriów:

– częste zaabsorbowanie zachowaniem lub przygotowywaniem go,

– intensywność i trwanie epizodów zachowania przewyższające znacząco poziom pierwotnie pożądany,

– powtarzające się bezskuteczne próby ograniczenia, kontrolowania lub zaprzestania zachowania,

– poświęcanie dużej ilości czasu na przygotowywanie zachowania, jego podejmowanie lub powrót do niego,

– częste zaniedbywanie obowiązków zawodowych, szkolnych, akademickich, rodzinnych, społecznych,

– poświęcanie aktywności społecznej, zawodowej czy rekreacyjnej na rzecz zachowania,

– kontynuowanie zachowania pomimo świadomości doświadczania lub nasilania się trwałych bądź nawracających problemów o charakterze społecznym, finansowym, psychologicznym, fizycznym,

– wzrost tolerancji: potrzeba zwiększania intensywności lub częstotliwości zachowania, aby osiągnąć pożądany efekt lub też zmniejszenie nasilenia doznań wywołanych przez zachowania o tej samej intensywności co wcześniej,

– niepokój lub zdenerwowanie w sytuacji niemożliwości podjęcia zachowania.

6. Niektóre elementy składowe syndromu trwają dłużej niż jeden miesiąc lub powtarzają się na przestrzeni dłuższego okresu.

Mechanizmy uzależnienia od hazardu
4.7 (93.85%) 13 głosów