Narkotyki to substancje o działaniu psychoaktywnym – ich przyjmowanie chwilowo zmienia naszą percepcję, sposób myślenia i odczuwania. Z pewnością jest to jeden z powodów, dla których tak wielu młodych ludzi sięga po te środki: pozwalają na doświadczenie stanu upojenia, który mija po pewnym czasie. Jednak warto uświadomić sobie, iż przy długotrwałym zażywaniu narkotyków skutki są trwałe.

Ośrodek Terapii Wiosenna, narkotyki, wpływ na mózg

 

Narkotyki zaliczane są do substancji psychotropowych. Oznacza to, że ich obecność w naszym organizmie przyczynia się do zmiany zachowania, procesów myślowych, a także emocjonalnych. Dzieje się tak, ponieważ środki psychoaktywne powodują zmiany w neuroprzekaźnictwie, czyli zakłócenia w procesie komunikacji między poszczególnymi komórkami mózgu. Komunikacja ta jest nam niezbędna do tego, byśmy byli w stanie odpowiednio reagować na różnego rodzaju bodźce obecne w otoczeniu.

Ponadto badania wykazały, że długotrwałe przyjmowanie narkotyków powoduje ubytki w tkance nerwowej. Mózg dorosłego człowieka składa się z około 100 bilionów neuronów oraz 1 trylion komórek glejowych. Po 35-tych urodzinach codziennie tracimy 100 000 neuronów każdego dnia, ale nie odbija się to na sprawności naszego umysłu, ponieważ pozostałe komórki nerwowe są w stanie bez przeszkód wykonywać swoje zadania. Zupełnie inaczej dzieje się w przypadku oddziaływania szkodliwych czynników zewnętrznych, takich jak urazy, zaburzenia krążenia mózgowego, zmiany zwyrodnieniowe, zakażenia czy zatrucia (m.in. środkami psychoaktywnymi). U osób nadużywających tego typu substancji tomografia komputerowa wykazuje poszerzenie układu komorowego oraz obkurczenia korowe, głównie w okolicach skroniowych i czołowych. Na szczęście zmiany te są częściowo odwracalne – odstawienie szkodliwego czynnika powoduje cofnięcie części skutków.

Mózg komunikuje się z pozostałymi częściami układu nerwowego za pomocą neuroprzekaźników, czyli substancji wytwarzanych przez nasz organizm. Narkotyki wpływają na nasze myśli oraz odczuwanie właśnie poprzez oddziaływanie na poszczególne sfery przekaźnictwa nerwowego.

Jednym z najbardziej znanych neuroprzekaźników jest serotonina, często nazywana „hormonem szczęścia”. Nazwę tę zawdzięcza swoim specyficznym cechom – jej poziom wpływa na nasz nastrój, sen, popęd płciowy oraz apetyt. Jej poziom może być modyfikowany przez przyjmowanie MDMA (ecstasy), LSD, kokainy oraz alkoholu. Zakłócenia w neuroprzekaźnictwie serotoninowym mogą wywoływać większe prawdopodobieństwo zachorowania na depresję.

Kolejnym neuroprzekaźnikiem, który wywołuje przyjemność oraz oddziałuje na układ nagrody, jest dopamina, która wpływa również na ruch, pamięć oraz uwagę. Poziom dopaminy jest modyfikowany właściwie przez każdy narkotyk, ale najbardziej zmienia się on pod wpływem alkoholu, kokainy, metamfetaminy i amfetaminy.

Noradrenalina odpowiada za przetwarzanie bodźców zmysłowych, ruch, sen, nastrój, pamięć oraz lęk. Wydzielanie tego neuroprzekaźnika zmienia się pod wpływem kokainy, metamfetaminy i amfetaminy.

Obecny w mózgu kwas gamma-aminomasłowy (GABA) spowalnia aktywność neuronów, wpływa na lęk, pamięć oraz zniesienie czucia. Jego poziom ulega zmianom po przyjęciu środków uspokajających i trankwilizujących, a także alkoholu.

Popularność marihuany ma źródło w charakterystycznym dla niej działaniu relaksującym, które z kolei wynika ze zmian w wydzielaniu endogenne kannabinoidów. To właśnie one odpowiadają za pamięć, podniecenie, uwagę i nastrój. Ponadto nawet jednorazowe użycie tego narkotyku wywołuje zmiany organiczne w ciele migdałowatym odpowiedzialnym m.in. za reakcje lękowe organizmu, a także może doprowadzić do powstania tzw. zespołu amotywacyjnego (którego objawami są brak chęci do działania, brak inicjatywy oraz unikanie kontaktów społecznych).

Ośrodek Terapii Wiosenna, narkotyki, wpływ na mózg

Endorfina i enkefalina znajdują się w rdzeniu kręgowym i odpowiadają za tempo funkcji życiowych, uspokojenie oraz nastrój. Największy wpływ na wydzielanie tych przekaźników nerwowych wykazują heroina, morfina oraz środki przeciwbólowe sprzedawane na receptę.

Legalny narkotyk, jakim jest nikotyna, wpływa na poziom acetylocholiny, która odpowiada za pamięć, podniecenie, uwagę i nastrój.

Ketamina, fencyklidyna (PCP) oraz alkohol oddziałują na poziom glutaminianu w mózgu, a w efekcie modyfikują aktywność neuronów, zdolność uczenia się, pojmowania, poznawania oraz efektywność pamięci.

Część z wymienionych wyżej efektów stanowi podstawę uzależnienia. Jednym z przykładów są zmiany w wydzielaniu dopaminy, która reguluje motywację i odczuwanie nagrody, a w konsekwencji przyczynia się do występowania zachowań kompulsywnych (do których zalicza się nadużywanie substancji psychoaktywnych).

Początkowa faza eksperymentowania z narkotykami zwykle charakteryzuje się odwracalnością zaburzeń w zakresie neuroprzekaźnictwa – efekt jest przejściowy i ustępuje wraz z wydaleniem szkodliwego środka. Jednak długotrwałe przyjmowanie substancji o działaniu psychotropowym skutkuje trwałymi uszkodzeniami dotyczącymi struktury oraz funkcji komórek, a tym samym stałymi zmianami w zakresie przekaźnictwa nerwowego.

Narkotyki a mózg. Jak wpływa zażywanie substancji psychoaktywnych na mózg.
Oceń ten wpis