Uzależnienie od alkoholu coraz rzadziej występuje pojedynczo, a zaczyna współwystępować z innymi uzależnieniami – od leków, hazardu, środków psychoaktywnych. W niektórych sytuacjach będzie to uzależnienie krzyżowe, w innych mieszane. Na czym polega różnica?

uzależnienie krzyzowe a mieszane

Uzależnienie krzyżowe – co to jest?

Uzależnienie krzyżowe, to sytuacja, w której osoba uzależniona od jednej substancji (np. alkoholu), łatwiej uzależnia się od innej substancji (np. leków z grupy benzodiazepin), bo pozwalają one na redukcję zespołu abstynencyjnego doświadczanego przy próbie odstawienia pierwszej substancji. Mówiąc bardziej obrazowo, osoba pijąca, łatwiej uzależni się od Relanium przyjmowanego w celu złagodzenia alkoholowego zespołu abstynencyjnego, bo pozwala on usunąć przykre skutki odstawienia alkoholu.

Do uzależnienia krzyżowego dochodzi wtedy, kiedy chory zaczyna stosować dwie substancje mające podobne działanie na układ nerwowy (np. dwa środki o działaniu uspokajającym – alkohol + benzodiazepiny). W praktyce mamy zatem sytuację, w której alkoholik bardzo łatwo uzależnia się od leków uspokajających (czyli nadal jest osobą uzależnioną, tyle że od innej substancji).

W uzależnieniu krzyżowym chory może stosować dwa różne środki działające w podobny sposób na organizm, by wzmocnić ich działanie. Przykładowo wypijać mniejsze ilości alkoholu, ale jednocześnie przyjmować leki uspokajające. Pozornie dochodzi zatem do procesu leczenia z alkoholu, ale w praktyce nic się nie zmienia).

Nie będziemy mieć do czynienia z uzależnieniem krzyżowym wtedy, kiedy chory przyjmuje dwa środki działające odmiennie na organizm (np. alkohol + amfetamina). Wtedy mamy do czynienia z uzależnieniem mieszanym.

Uzależnienie krzyżowe a uzależnienie mieszane

Dość częstym błędem jest mylenie uzależnienia krzyżowego z mieszanym (czyli uzależnieniem od więcej niż jednej substancji). W uzależnieniu mieszanym, uzależnienie przebiega inaczej niż w uzależnieniu krzyżowym.  Najczęściej mamy tu do czynienia z przyjmowaniem kilku substancji z różnych grup, które odmiennie działają na organizm. Przykładowo, chory pije alkohol który go uspokaja, następnie przyjmuje benzodiazepiny by pogłębić stan uspokojenia. Pojawia się nadmierne uspokojenie, zatem chory przyjmuje amfetaminę by się pobudzić. Pojawia się niepokój, zatem chory sięga ponownie po benzodiazepiny. To żonglowanie środkami psychoaktywnymi utrzymuje go w chwiejnej równowadze i w efekcie trudno ocenić, które uzależnienie jest pierwotne.

Tolerancja krzyżowa

Z uzależnieniem krzyżowym wiąże się też pojęcie tolerancji krzyżowej, czyli podwyższenia tolerancji na środki z danej grupy. Osobie uzależnionej, by wprowadzić się w stan odurzenia będzie potrzebna większa dawka substancji niż byłoby to potrzebne osobie nieuzależnionej.

Leczenie uzależnienia krzyżowego

Przy leczeniu z uzależnienia trzeba zwrócić uwagę na to, jakie inne środki i substancje chory przyjmuje i jednocześnie dbać o to, by nie doszło do uzależnienia krzyżowego. Jeśli już takie uzależnienie się pojawiło, terapeuta najczęściej najpierw przekierowuje uzależnienie w stronę najmniej zagrażającego środka. Jednocześnie trzeba dbać by u chorego nie doszło do poważnych komplikacji zdrowotnych związanych ze współdziałaniem substancji (np. Przyjmowanie dużych dawek aspiryny by wzmocnić działanie alkoholu, które zwrotnie powodują krwawienia z błony śluzowej żołądka).

 

 

Uzależnienie krzyżowe a uzależnienie mieszane
5 (100%) 1 głosów